Taekwondo

 

 

Taekwondo to koreańska sztuka walki. Historia tego systemu liczy blisko dwa tysiące lat.

Nazwa składa się z trzech członów: 태 권 도

 

TAE  - oznacza stopę, system technik wykonywanych nogą

KWON  - oznacza pięść, system technik wykonywanych ręką

DO  -  drogę, sztukę; element duchowy, filozoficzny

 

Taekwondo jest sztuką wojenną o własnym tradycyjnym systemie technicznym w skład którego wchodzą następujące elementy:

- kibondongjak (podstawy, podstawowe ruchy)

- poomse (formy, układy)

- kyorugi (walka)

- kyokpa (techniki rozbić twardych przedmiotów)

- hosinsul (techniki samoobrony)

- shibum (demonstrację, pokaz)

 

KIBONDONGJAK

Kibondongjak to określone ruchy, które stają się podstawami. Podręcznik taekwondo (Kukkiwon 2006) mówi o czternastu technikach podstawowych. Ruchy te nie są tylko prostymi ruchami ciała. Mają określony charakter, ataku lub obrony wykorzystując rękę lub stopę, albo ruchy ciała, które powoduje ruch ręki i stopy, albo też pozycje, które wiążą się z tymi ruchami.

Podstawowy system techniczny składa się z sześciu typów:

- pozycje (sogi)

- bloki (makki)

- pchnięcia (jireugi)

- pchnięcia (tzireugi) (używamy końca palców)

- uderzenia (chigi)

- kopnięcia (chagi)

 

POOMSE

Poomse jest złożonym kompletem zasad obejmujących ducha taekwondo, prawidłowy ruch, doskonalenie ducha i ciała, atak i obronę w różnych sytuacjach. Zostały stworzone i rozwijane setki lat przez mistrzów sztuk walki przekazując w nich swoje doświadczenia.

Poomse składa się z dwóch systemów szkoleniowych. Pierwszy to Taegeuk (1-8 jang) podstawowy przeznaczony dla stopni uczniowskich od białego do czerwonego pasa. Drugi system to 9 form dla stopni mistrzowskich, czarnego pasa 1-10 dan: Koryo, Kumgang, Taebaek, Pyongwon, Shipjin, Jitae, Chonkwon, Hansu, Ilyeo.

Poszczególne formy różnią się od siebie diagramami (ścieżkami) poruszaniem się w przestrzeni, liczbą ruchów i ich strukturą, co stanowi o ich indywidualnym  charakterze. Mają też cechę wspólną, w każdym występuje okrzyk (kihap) i zakończenie formy musi skończyć się w miejscu jego rozpoczęcia. W trakcie wykonywania poomse należy być skupionym i świadomym swoich ruchów w każdej chwili, tak by iść za przypisanymi wzorcami i wrócić do oryginalnego miejsca.

Poomse ćwiczone jest indywidualnie, techniki ataku i obrony wykonywane są z pełną siłą i szybkością na wyimaginowanych przeciwnikach atakujących z kilku stron. Prawidłowe ich wykonanie z uwzględnieniem dynamiki, równowagi, koordynacji ruchów wraz z prawidłowym oddychaniem oznacza możliwość przejścia na wyższy poziom i poznanie następnej formy.

Poomse jest jednym z elementów egzaminu na stopnie uczniowskie i mistrzowskie.

 

KYORUGI

Po opanowaniu wielu technik obrony i ataku, a także poruszania się, ćwiczący są gotowi do bezpośredniej konfrontacji z przeciwnikiem – walki. W taekwondo istnieją dwa sposoby prowadzenia walki: matchokyorugi (walka aranżowana) i eungyongkyorugi (sparing).

Walka aranżowana toczy się według ustalonego schematu. Z góry określony jest rodzaj ataku i pozycja z jakiej jest wykonany oraz sposób obrony, blok, pozycja oraz kontratak. Te złożenia techniczne wykonuje się w różnych kombinacjach kroków: hanbon kyorugi (walka na jeden krok), ibon kyorugi (walka na dwa kroki), sambon kyorugi (walka na trzy kroki). Po opanowaniu matchokyorugi można przejść do następnego etapu jakim jest sparing.

Sparing to bezpośrednia konfrontacja dwóch przeciwników. Techniki ataku i obrony, sposób poruszania się są dowolne. Liczy się reakcja, zdolność przewidywania i umiejętność wykorzystania określonych sytuacji. Jest to wolna walka ćwiczebna Yonsop kyorugi.

Następnym sposobem prowadzenia sparingu jest jayu kyorugi (walka sędziowana). Reguły walki są określone regulaminem. Walka toczy się w systemie rundowym z przerwami między nimi. Zawodnicy ubrani są w specjalne ochraniacze na tułów (Hogo) koloru czerwonego i niebieskiego. Stosują ochraniacze na piszczele, przedramiona, krocze oraz kaski na głowę i ochraniacz na zęby, by maksymalnie zabezpieczyć zawodnika przed ewentualnymi urazami. Ta część sparingu taekwondo stała się oficjalną dyscypliną olimpijską, a pierwszy oficjalny turniej odbył się na Igrzyskach Olimpijskich w Sydney w 2000 roku.

 

KYOKPA

W Kyorugi działanie jest skierowane przeciwko człowiekowi, w Kyokpa działanie skierowane jest przeciw materiałowi. Inaczej mówiąc są to techniki rozbić twardych przedmiotów ręką lub stopą. Kyokpa wymaga długiego treningu by rozwinąć koncentrację , szybkość, kontrolę oddechu, świadomość celu oraz precyzję.

Jednocześnie należy powiedzieć, że jest to rzadko ćwiczony element taekwondo, a jednocześnie wymagany na egzaminie na wyższe stopnie szkoleniowe.

 

HOSINSUL

Nigdy nie wiemy kiedy albo gdzie będziemy zaatakowani. Dlatego też Hosinsul (samoobrona)  jest zbiorem różnych technik pozwalającym obronić się przed niespodziewanym atakiem pięścią, nogą lub przy pomocy niebezpiecznego narzędzia (pałki, „tulipana”, noża, broni palnej).

Hosinsul wykorzystuje techniki dźwigni, podcięć, rzutów, uderzeń w punkty witalne.

Trening wymaga maksymalnej koncentracji i długotrwałego szkolenia by w sytuacji realnej reagować skutecznie i błyskawicznie na określone zagrożenie. Powodzenie w obronie to nie tylko doskonałość techniczna ale także stan psychiki, opanowanie strachu i umiejętność działania w sytuacji stresowej, zagrożenia życia.

Hosinsul jest jednym z elementów wymaganym na egzaminie na wyższe stopnie uczniowskie i stopnie mistrzowskie.

 

SHIBUM

Taekwondo to pięć elementów: kibondongjak, poomse, kyorugi, kyokpa, hosinsul. Aktualna tendencja wskazuje, że pokazy taekwondo należałoby zaliczyć jako szósty element systemu technicznego tej sztuki walki. Shibum (demonstracja, pokaz) ma za zadanie promować i pokazać widowni piękno technik taekwondo. Dostarcza artystycznych wrażeń, rozrywki i przygotowuje do sportowego widowiska. Należy jednak pamiętać, że shibum nie może być niezależnym elementem taekwondo, pomimo coraz większej roli jaką odgrywa promowanie tej sztuki walki na świecie.

 

Materiały na podstawie: The book of taekwondo. Teaching & Learning, WTF 2007